Kişniş nedir sorusu, yeni lezzetler arayan ve sağlık faydası edinmek isteyen kişiler tarafından sıklıkla sorulmaya başlanan bir sorudur. Kişniş nedir sorusuna verilebilecek en kısa yanıt; Kişniş, birçoğumuzun duyduğu ancak çok sık kullanmadığımız bir bitkidir. Kişnişin faydaları nelerdir sorusunun cevabına gelecek olursak, kişniş otu, birçok sağlık faydasını da bünyesinde barındırmaktadır. Biz de yasam.io ekibi olarak sizler için kişniş nedir, kişnişin faydaları nelerdir, kişniş otu nerelerde kullanılır ve kişniş tohumu nasıl bulunur gibi sıkça sorulan ve çok merak edilen sorulara yanıt vermek istedik. İsterseniz lafı daha fazla uzatmadan, kişniş nedir ve faydaları nelerdir başlıklı içeriğimize başlayalım.

Kişniş nedir?

kişniş nedir - kişniş otu faydaları

Kişniş, maydanozgiller familyasından bir bitkidir. Çorbalar da ve diğer pek çok yemekte kullanılabilen kişniş, güzel bir tat sağlamasının yanında bir de inanılmaz sağlık faydaları sunan bir bitkidir. Kişniş nedir sorusunun yanıtı en net bu şekilde verilebilir.

Birçok meyve ve sebze gibi, kişniş otu da iyi bir antioksidan kaynağıdır. Kişnişi gıdalara tat vermesi amacı ile kullanılması da sodyum alımını azaltmaya da yardımcı olabilir.

İçeriğimizin devamında kişniş nedir sorusunun detaylı bir anlatımını bulacağınız gibi, kişnişin faydaları ve besin değerleri hakkında da bilgiler edinceksiniz.

Kişniş hakkında hızlı bilgiler

Kişniş otu ve faydaları hakkında detaylı incelemeler ve anlatım aşağıda bulunmaktadır. Öncelikle kişniş hakkında birkaç hızlı bilgi verelim:

  • Kişnişin binlerce yıldır kullanıldığına dair birçok arkeolojik kanıt vardır
  • Kişniş, tüm besinlerin daha uzun süre taze kalmasına yardımcı olan kimyasallar içerir
  • Kişnişin faydaları ve sağlık yararları arasında kanser önleyici etkileri ve cilt sağlığı açısından faydaları bulunmaktadır
  • Bir fincan kişnişin dörtte biri A vitamininin günlük alınması gereken miktarının yüzde 5’ini içerir

Kişniş nedir? [Detaylı]

kişniş otu nedir

Kişniş otu, havuç, kereviz, dereotu ve maydanoz gibi bitkileri içeren, 3,700 türlük maydanozgiller familyasının eski bir üyesidir.

Kişniş, tüm kısımları yenilebilen bir bitki türüdür. Ancak taze yaprakları ve kurutulmuş kişniş tohumu yemek pişirme işlemlerinde daha çok kullanılır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, kişnişin yaprakları, cilantro (İspanyolca) olarak bilinir ve tohumlarına kişniş denir. Kişniş ayrıca Çin maydanozu olarak da bilinir.

Kişniş uzun zamandır insan mutfağının bir parçası olmuştur. İsrail’de yaklaşık 6.000 yıl öncesine dayanan, bir mağarada kurutulmuş kişniş izleri bulunmuştur. Antik Mısır’da da kullanıldığını da kanıtlayan kalıntılar, eski uygarlıklarda bile kullanımının yaygın olduğunu göstermektedir.

Kişnişin faydaları

kişniş tohumu faydaları

Bütün bitki çeşitlerini düzenli olarak tüketmek ve bunları beslenme programlarına eklemek, sağlık faydaları olarak birçok getiri sağlamaktadır.  Kişniş otu da bu sağlık faydaları sağlayan bitkilerden biridir. Kişniş nedir sorusunun yanıtını verdikten sonra, kişnişin faydaları nelerdir sorusunun da yanıtını verme zamanı geldi.

Yapılan bazı araştırmalar, kişniş otu gibi bitkisel gıdaların tüketiminin, obezite, genel mortalite, diyabet ve kalp hastalıkları riskini azaltabileceğini, aynı zamanda sağlıklı cilt ve saç gelişimini arttırdığı, artan enerjiye bağlı olarak genel olarak daha düşük kiloyu teşvik ettiğini göstermiştir. Kişnişin faydaları arasında birkaç tane daha sağlık yararı vardır:

1- Kanser önleyici etkisi vardır

Amerikan Klinik Beslenme Dergisi’nde yayınlanan bir çalışma, kişniş dâhil olmak üzere bazı baharatların, pişirme sırasında etlerde heterosiklik amini (HCA) oluşturmasını önleyebileceğini göstermiştir.

Ulusal Kanser Enstitüsü, HCA’ları etin yüksek sıcaklıkta pişirildiği zaman oluşturduğu kimyasallar olarak tanımlar. HCA içeren gıdaların yüksek miktarda tüketimi daha yüksek kanser riski ile ilişkilidir.

Journal of Food Science dergisinde yayınlanan bir çalışmada, et yemeklerinde Coriandrum sativum (C. sativum) veya kişniş gibi beş Asya baharatının kullanımı ele alındı. Bu baharatlarla pişirilen etlerde, HCA’ların oluşumu önemli ölçüde düşüktü. Bu da kişnişin faydaları arasında bulunan bazı etkilerin bizim için ne kadar önemli olduğunu göstermiştir.

2- Ağrı ve iltihap önleyici etkisi

Kişniş nedir sorusunun yanıtını artık biliyorsunuz, peki kişnişin inanılmaz faydalarının tamamını öğrendiniz mi? Hayır. İşte, kişnişin faydaları arasında bulunan bir diğer inanılmaz sağlık yararı: Ağrı ve iltihap önleyici etki.

Kişinin günümüzde analjezik ve anti-enflamatuar ilaç olarak yararlı olabileceğine dair kanıtlar gittikçe artmaktadır.

Farelerde, kişniş tohumu ekstraktlarının iltihaplanma ve ağrı üzerine potansiyel anti-inflamatuar aktivitelerini inceleyen bir çalışmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:

“Kişniş tohumlarının sulu ve etanolik özleri, önemli analjezik ve anti-inflamatuar aktiviteler gösterdi.”

“Ancak, bu faaliyetlerde yer alan fitokimyasal bileşenlerin analizi için daha fazla değerlendirme gereklidir.”

2015 yılında yayınlanan benzer bir çalışmada, farelerde kişnişin analjezik özelliklerini incelenmiştir. Bu çalışmada, kişniş özleri ile ilişkili bir analjezik (ağrı kesici) etki bulmuşlardır.

Opioidlerin etkilerini engelleyen bir ilaç olan naloksonun ağrıdaki bu azalmayı engellediğini belirtmişlerdir. Bu, sonuç olarak, kişnişin opioid sistemi aracılığıyla çalıştığı anlamına gelebilir.

3- Karotenoid içeriği

Bir çeşit antioksidan olan karotenoidler çeşitli kanser türlerinin oluşumunu engelleyebilir ve göz hastalıkları dâhil olmak üzere birçok sağlık problemi riskini de azaltabilir.

Bitkisel gıdaların insanlar üzerindeki olumlu sağlık etkilerinin incelendiği bir araştırmanın yayınlandığı dergide, fesleğen ve kişnişin en zengin karotenoid beta-karoten ve beta-kriptoksin kaynakları olduğu ve aynı zamanda antioksidan özellikleriyle bilinen lutein ve zeaksantin seviyelerinin de üst seviyelerde olduğu açıklandı. Kişnişin faydaları arasında gösterilen bu özellikleri insan sağlığı açısından son derece yararlıdır.

4- Cilt sağlığı yararları

2015 yılında Tıbbi Gıda Dergisi’nde yayınlanan bir çalışmada, Ultraviyole (UV) B radyasyonunun neden olduğu hasara karşı cildi korumak için kişniş yaprağı veya kişniş tohumunun oldukça faydalı olduğu bulunmuştur. Kişniş nedir sorusunu soran kişilere, cilt sağlığını geliştiren bir bitki cevabını da verebiliriz.

Bir araştırmada hem insan deri hücrelerinde hem de tüysüz laboratuar farelerinin deri hücreleri üzerinde bir kişniş alkol süspansiyonunu test edildi.

Sonuçlar, cildin hasar görmesinş önlemek için kişniş tohumunun koruyucu potansiyelini destekler nitelikteydi.

5- Antifungal özellikleri

PLOS One’da yayınlanan bir çalışmada araştırmacılar, Candida albicans’a karşı kişniş bazlı esansiyel yağı test ettiler. Araştırmacılar, kişniş yapraklarından üretilen yağın aslında bir mantar karşıtı özelliğe sahip olduğu ve daha ileri çalışmaların daha iyi sonuçlar verebileceğini açıkladı.

6- Doğal koruyucu özellikleri

kişniş tohumu

Yüksek antioksidan içeriğinden dolayı, kişniş otundan çıkarılan yağın diğer gıdalara eklendiğinde istenmeyen oksidasyonu inhibe ettiği, bozulmayı geciktirdiği veya önlediği kanıtlanmıştır. Kişniş nedir sorusunun yanıtı olarak doğal koruyucu özellikleri bulunan bir bitki cevabı da verebiliriz.

Kişniş yapraklarında ve tohumlarında bulunan bir bileşen olan dodekanol, Salmonella’ya karşı antibakteriyel etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Laboratuar testlerinde, dodekanol, Salmonella’yı öldürmede yaygın olarak kullanılan tıbbi bir antibiyotik olan gentamisine oranla iki kat daha etkili olmuştur. Kişnişin faydaları arasında bu tip rahatsızlıkları gidermesi de söz konusudur.

7- Kurşun metalinin temizlenmesi etkisi

Kişnişin, farelerde kurşun birikimini baskıladığı bulunmuştur; bu da, kişnişin kurşunla ve diğer ağır metal toksinleri ile mücadele için kullanılması için umut vermektedir. Şelasyon kabiliyetinden dolayı kişniş de doğal su arıtıcı olarak çalışılmaktadır.

Kişnişin antimikrobiyal ve ağır metal şelasyon özelliği faktörleri, birçok “detoksifikasyon” meyve suyu ve içeceklerde son kullanım tarihlerini uzatmaktadır.

8- Anemi rahatsızlığını önler

Kansızlık ile mücadele eden insanlara yardımcı olan demir bakımından oldukça zengin bir besin olan kişniş, anemi rahatsızlığına yakalanma riskini de azaltmaktadır. Kandaki düşük demir içeriği, nefes darlığı, kalp çarpıntısı, aşırı yorgunluk ve kognitif fonksiyonlarda azalma ile sonuçlanabilir. Demir ayrıca diğer organ sistemlerinin düzgün çalışmasını sağlar, enerji ve dayanıklılığı artırır ve kemik sağlığını destekler.

9- Diyabeti kontrol eder

Kişniş otu, endokrin bezleri üzerindeki uyarıcı etkisi nedeniyle, insülin sekresyonunu pankreasta arttırır ve bu da kandaki insülin seviyesini arttırır. Bu, şekerin uygun asimilasyonu ve emilimini ve kandaki şeker seviyesinde ortaya çıkan sorunları düzenler. Bu özellik, kan şekeri seviyelerindeki tehlikeli yükselişleri ve düşme olasılığını azaltmak ve diğer normal metabolik fonksiyonları sağlamak için diyabet ve diğer ilgili rahatsızlıklardan muzdarip hastalar için son derece yararlıdır.

10- Konjonktiviti tedavi eder

Daha önce de söylediğimiz gibi, kişnişin faydaları oldukça fazladır veçok iyi bir dezenfektandır. Gözlerinizi konjonktivit gibi bulaşıcı hastalıklardan koruyan antimikrobiyal özelliklere sahiptir. Kişniş yağı, bir dizi göz bakım ürününün temel bileşenlerinden biridir.

11- Çiçek hastalığını önler

Kişnişte bulunan uçucu yağlar antimikrobiyal, antioksidan, anti-enfeksiyon ve detoksifiye edici bileşenler ve asitler bakımından zengindir. C vitamini ve demir varlığı da bağışıklık sistemini güçlendirir. Bu özellikler çiçek hastalığını önlemeye ve tedavi etmeye yardımcı olur ve aynı zamanda ağrıyı azaltabilir ve çiçek hastaları üzerinde yatıştırıcı bir etkiye sahiptir. Çiçek hastalığı salgınlarının meydana geldiği yerlerde, çalışmalar büyük miktarlarda C vitamininin çiçek hastalığı üzerinde kesin bir iyileştirici etkiye sahip olduğunu göstermiştir.

12- Kemik sağlığını geliştirir

kişniş tohumu - kişniş nedir

Zengin bir kalsiyum kaynağı olarak, kişniş, kemiklerinin bütünlüğünü korumak isteyen insanlar için çok değerlidir. Kişnişte bulunan kalsiyum ve diğer temel mineraller, osteoporozun önlenmesinde olduğu kadar, kemik büyümesinin ve dayanıklılığının ayrılmaz bileşenleridir. Beslenme programınıza ekleyeceğiniz az miktarda kişniş bile, kemiklerinizi sağlıklı ve uzun yıllar boyunca korumanıza yardımcı olabilir. Kalsiyum özellikle kişnişin ortasındaki yapraklarda bulunur, bu yüzden bitkinin o kısmı için kemik sağlığı sizin odak noktanız olsun! Kişnişin faydaları arasında kemik sağlığını geliştirmesi de bu nedenlerden dolayı bulunmaktadır.

13- Ağız içi yaraları tedavi eder

Kişniş nedir sorusuna defalarca verdiğimiz yanıtlardan sonra kişnişin faydaları arasında bulunan son sağlık yararı olan ağız içi yaraları tedavi etmesinden bahsedeceğiz.

Kişniş esansiyel yağının bir bileşeni olan Citronellol, mükemmel bir antiseptiktir. Ek olarak, diğer bileşenler, ağızdaki yaraları ve ülserleri kötüleştiren antimikrobiyal ve iyileştirici etkilere sahiptir. Ülserlerin iyileşme sürecini hızlandırmaya ve kötü nefesi önlemeye yardımcı olurlar. Ana ürünlerde yaygın olarak kullanılmamasına rağmen, kişniş genellikle doğal diş macunu türlerinde antiseptik bir bileşen olarak kullanılmaktadır. Buna ek olarak, diş macunu icat edilmeden önce, insanlar kötü nefesi azaltmak için kişniş tohumu çiğnemekteydiler.

Benzer içerik: Zerdeçal hangi yemeklerde kullanılır ve zerdeçalın faydaları nelerdir?

Kişnişin besin değerleri

  • 4 gramlık bir kişnişte aşağıda belirtilen şu besin değerleri bulunmaktadır:
  • 1 kalori
  • 0 gram yap
  • Günlük alınması gereken C vitamininin %2’si
  • 0 gram karbonhidrat
  • Günlük alınması gereken A vitamininin %5’i
  • 0 gram protein

Kişniş ayrıca vitamin K ve az miktarda folat, potasyum, manganez ve kolin, ayrıca antioksidanlar beta-karoten, beta-kriptoksantin, lutein ve zeaksantin de içermektedir.

Kişniş için beslenme ipuçları

kişniş otu ve kişniş tohumu

Yemeklerinize kişniş eklemek, fazladan kalori, yağ veya sodyum eklemek zorunda kalmadan bir yemeğe veya içeceğe lezzet katmanın harika bir yoludur.

Kişniş, güzel bir aroma katmak ve yemeklerin kendi dokularını da korumak için hem pişirirken hem de pişirmenin sonuna doğru ilave etmek için en iyi bitkilerden biridir.

Kişniş yetiştirmesi nispeten kolaydır ve güneşli bir pencere önünde küçük bir saksı da yetiştirilebilir.

Kişniş hazırlarken, yaprakları saplarından ayırın ve sadece yaprakları kullanın. Keskin bir bıçak veya ot makası kullanın ve hafifçe kesin.

Körelmiş bir bıçakla kesmek ve kesme işlemini çok uzun süre yapmak otu çürütür ve tadın büyük kısmı kesme tahtası üzerinde bırakır.

Kişniş, özellikle Meksika veya Tayland yemekleri ve fasulyeli, peynirli, yumurtalı ve balıklı pek çok yemekle iyi uyum sağlar. Kişniş ayrıca kremalı sebze yemekleri, çorba ve salatalar için harika bir garnitürdür.

Kişniş kullanılarak yapılabilecek tariflerden bazıları şunlardır:

  • Kişnişli ton balığı sandviçi
  • Kişnişli meysim salatası
  • Kişniş ile baharatlandırılmış mercimek yemeği
  • Kişnişli Thai lettuce wraps
  • Kişnişli ve kremalı poblano avokado makarna

Beslenme programlarında kuru otlara ve baharatlar da yer vermek olduça iyidir. UCLA Tıp Fakültesinden yapılan bir çalışmada, kişniş, dereotu, sarımsak, zencefil, limon otu, kekik ve maydanoz gibi dokuz popüler bitki ve baharatın, kurutma işlemi sırasında antioksidan kapasitelerini koruyabildiği bildirilmiştir.

Kişnişin olası yan etkileri ve potansiyel zararları

kişnişin faydaları

Kişniş tüketirken Salmonella potansiyel bir sağlık riskidir. Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 20.000’den fazla gıda sevkıyatında yapılan bir çalışmada, kişniş ithalatının yüzde 15’inin Salmonella ile kirlendiğini tespit etti. ABD baharat tedarikinin yüzde 80’inden fazlası ithal ediliyor.

Salmonella testi, ithalat sırasında yapılmıştır. Perakende düzeyde, özellikle büyük, daha saygın baharat şirketlerinin üretimlerinde salmonella’ya yakalanma riski daha azdır. Gıdaların 150 ila 170 derece Fahrenheitta ısıtılması, Salmonella dâhil olmak üzere birçok bakterileri öldürecektir.

Bununla birlikte, 2015 yılında, FDA Salmonella içerme potansiyeline sahip bir kişniş baharat çeşidinden bahsetmiştir.

Kişniş bir alerjen olabilir ve çoğu zaman baharatlarla birlikte kullanıldığından tespit edilmesi zordur. Kişniş nedir sorusunun bir başka yanıtı burada da karşımıza çıkmaktadır.

Diyetisyen Sherry Coleman Collins’e göre, “Kişniş, son yıllarda alerjik reaksiyonlara karışmış olan kimyon, rezene ve kereviz içeren baharatlar ailesindedir.”

Alerjenlere duyarlı olma eğiliminde olan kişiler, kişniş kullanırken bunu bilmeli ve kontrollü olmalıdırlar.

Hastalıkların önlenmesinde ve iyi bir sağlık yapısının sağlanmasında en önemli olan toplam diyet veya genel beslenme şeklidir. İyi beslenmenin anahtarı olarak münferit gıdalara konsantre olmaktan çok çeşitli besinleri içeren beslenme programları uygulamak daha iyi bir seçenektir.

Kişniş nedir ve kişnişin faydaları nelerdir başlıklı içeriğimizde, kişniş otu ve kişniş tohumu hakkında da detaylı anlatımlarda bulunduk. İçeriğimiz sizin için faydalı oldu mu? Lütfen yorum ve görüşlerinizi aşağıda bulunan yorum kısmında bizimle paylaşın. Sağlıklı yaşamlar!

Mail Bültenimize Katılın

Size özel fırsatlardan ve içeriklerimizden haberdar olun.

Aramıza hoşgeldiniz.

Bir şeyler ters gitti.

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

+1
Tweet
Share
Share
Pin