Glukoz nedir sorusu son zamanlarda sıklıkla sorulmaya başlanan bir soru haline gelmiştir. Bunun en önemli sebebi ise insanların bilinçlenmek için onlara söylenen şeyleri okuma isteğidir. Glukoz, insan vücudundaki tüm hücrelerin birincil enerji kaynağıdır. Glukoz nedir sorusunun daha ayrıntılı cevabı için içeriğimizi okumaya devam edin. Peki, glukoz nedir?

Glukoz nedir?

Glukozun bilinen bir diğer ismi de kan şekeridir. Glukoz vücudumuzun temel mekanizmalarının en doğru ve en düzgün şekilde çalışmalarını sağlayan oldukça gerekli bir maddedir. Glukoz seviyeleri ne kadar önerilen sınırlar dahilinde tutulursa, kişi hiçbir rahatsızlık ve sorun hissetmeden yaşamına devam edecektir. Ancak ne zaman önerilen seviyelerin üzerine çıkılırsa, kişinin günlük yaşam kalitesi dahil pek çok şey olumsuz yönde etkilenecek ve sağlık sorunları ortaya çıkacaktır.

Peki, glukoz tam olarak nedir?

Glukoz, karbonhidratların en basit halde bulunanıdır. Bir diğer deyişle, glukoz bir monosakkarittir. Monosakkarit olması ise glukozu nihayetinde bir şeker yapmaktadır. Monosakkaritlerin çeşitleri vardır, bunlar; fruktoz, galaktoz ve riboz çeşitleridir.

Glukoz, vücudun yağ ilke birlikte karbonhidrat formundaki maddelerden en sık yaktığı kaynaktır. Bu da glukoz nedir sorusunun başka bir cevabıdır. Her birimiz yediğimiz meyvelerden, sebzelerden, hamur işlerinden ve sütten glukoz alımı yaparız.

Sağlıksız bir seviyede bulunan ve kontrol edilemeyen glukoz seviyeleri, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu durumun olmaması ve önlenmesi için bir takım önlemler alınması gerekli görülmüştür.

Glukoz vücudumuzda nasıl çalışmaktadır?

glukoz nedir - glukoz testi

Glukoz nedir sorusunun yanıtını verdikten sonra, glukozun işleyişi hakkında da birkaç bilgi vermek faydalı olacaktır.

Glukoz vücudumuz tarafından günde birkaç kez işlenmektedir. Yemek yediğimiz her an, vücudumuz aldığımız glukozları işlemeye başlar. Enzimler pankreasımızın yardımı ile emilim işlemine başlar.

İnsülin hormonu üretme görevi de bulunan pankreasımızın glukoz ile çok sağlam bir bağı vardır ve birbirleri ile birlikte çalışırlar. Yemek yediğimiz zaman glukoz seviyelerimizde meydana gelen artış dengelemek ve düzeltmek için pankreasımızın gerekli kadar insülin hormonu salgılaması gerekmektedir.

Pankreasın olması gibi çalışmaması ve gerekli miktarda insülin üretmemesi sonucu şeker hastalığı meydana gelmektedir. Glukoz nedir sorusundan yola çıkarak geldiğimiz bu nokta, bize glukozun aslında ne kadar önemli bir madde olduğunu kanıtlar niteliktedir.

Böyle bir durumla karşı karşıya kalındığında, yani pankreasımız vücudumuzda artan glukoz seviyesini kontrol edecek ve işleyecek kadar insülin üretmediğinde, insanlar dışarıdan bir yardıma ihtiyaç duyarlar. Buna da insülin iğnesi adı verilmektedir.

Şeker hastalığına neden olan bir diğer neden ise, karaciğerin vücudumuzdaki insülini tanımaması ve yokmuş gibi davranmasıdır. Vücudumuzun ürettiği insülini tanımayan karaciğerimiz, glukoz üretimine devam eder ve glukoz seviyelerimizi yükseltir. Tıpta ise bu duruma insülin direnci adı verilmektedir.

Karaciğerimiz vücudumuzun şeker kontrolünü sağlaması açısından son derece hayati önem taşıyan bir organdır. Karaciğer, glukoz depolama konusunda bize yardımcı olur ve gerekli gördüğü durumlarda ise glukoz üretebilmektedir.

Vücudun yeterli insülini üretmemesi durumunda ise bir tedavi uygulanmazsa, vücudumuzdaki yağ depolarından serbest yağ asitleri bırakılır. Yağ depolarından serbest yağ asitlerinin bırakılması sonucunda ise ketoasidoz adı verilen bir durumla karşı karşıya kalırız. Ketoasidoz ise bu yaşanan durum sonunda yüksek miktarda toksin maddenin vücudumuza salınmasıdır ve sağlıksal problemlere yol açmaktadır.

Glukoz seviyelerimizi nasıl ölçebiliriz?

Glukoz seviyelerinin düzenli olarak ölçülmesi, özellikle de diyabet rahatsızlığı ile mücadele eden kişiler için fazlasıyla önemlidir. Diyabet rahatsızlığı olan kişiler, düzenli olarak kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmak zorundadırlar.

Glukoz seviyelerini evinizde test etmenin en kolay yolu, basitçe yapılan bir kan testi ile mümkündür.  “Finger prick” adı verilen, ucunda sivri bir iğne olan bir alet yardımı ile parmak ucunda minik bir delik açılır ve küçük bir kan damlası aletteki glukoz seviyesini ölçen kısma damlar. Bu yöntem sayesinde yaklaşık 15 saniye içinde glukoz seviyenizi öğrenmeniz mümkündür.

Glukozun normal seviyeleri nedir?

glukoz nedir - hba1c nedir

Glukozun önerilen sağlıklı seviyelerde tutulması, sağlıksal problemler yaşamamak adına oldukça önemlidir. Önerilen sağlıklı seviyelerde tutulması başarılan glukoz, vücudumuzun en düzgün şekilde işleyişini sürdürmesi noktasında maksimum faydayı bize verecektir.

Şeker hastalığı ile mücadele eden bireyler, glukoz seviyelerine özellikle dikkat etmelidirler. Yemekten önce, sağlıklı aralıkta olan glukoz seviyesi 90-130 mg/dL’dir. Yani açlık kan şekeri sağlıklı seviyesi 90-130 mg/dL’dir. AKŞ adı verilen açlık kan şekeri, kişinin aç karnınayken olan glukoz seviyesini ifade etmektedir.

Yemekten bir saat sonra ölçülen glukoz seviyesi ise 180 mg/dL’nin altında olmalıdır. Tokluk kan şekeri denen bu durum eğer yemekten bir ya da iki saat sonra 180 mg/dL’den yüksek ise şeker hastalığı tanısı konabilmektedir.

Kan şekeri seviyelerini yükselten çeşitli etkenler bulunmaktadır. Kan şekeri seviyelerini yükselten etkenlerden bazıları şunlardır:

  • Çok ağır yemek yeme
  • Aşırı stres
  • Diğer hastalıklar
  • Fiziksel aktivite konusunda noksanlık
  • Alınması gereken diyabet ilaçlarının alınmaması

Açlık kan şekeri

Akş adı verilen açlık kan şekeri, vücudumuzun glukoz seviyelerini yönetme konusundaki yeterlilğini kontrol etmenin en iyi ve en etkili yoludur. Kan şekeri, yemek yedikten yaklaşık 1 saat sonra en üst seviyesini görür ve bu süre zarfından sonra düşüş göstermeye başlar.

Yüksek seviyelerdeki açlık kan şekeri (akş) düzeyleri insülin direnci yada diyabet rahatsızlığının bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Açlık kan şekeri seviyesi (akş) ne anlama gelmektedir?

Açlık kan şekeri seviyeleri 3 ana faktöre bağlıdır. Bu üç faktör şu şekildedir:

  • Son yenen yemeğin içeriği
  • Son yenen yemeğin miktarı
  • Vücudun insülin üretme ve insüline yanıt verme becerisi

Öğünler arasındaki kan şekeri seviyeleri, vücudunuzun şekeri nasıl yönettiği hakkında en iyi bilgiyi veren seviyelerdir. Açlık kan şekeri (akş) seviyelerinin yüksek olması, vücudunuzun kanınızda bulunan şeker seviyesini düşüremediğinin bir göstergesidir. Bu durum hem insülin direnci hem deyetersiz insülin üretimi anlamına gelebilmektedir.

Glukoz seviyeleriniz çok yüksek veya çok düşükse ne yapmalısınız?

Glukoz nedir sorusunun yanıtını uzunca bir şekilde verdikten sonra değindiğimiz sağlıklı glukoz seviyeleri konusunun en önemli kısmına geldik. Bu başlık altında glukoz yüksekliği ya da glukoz düşüklüğü konusunda sıkıtı çekiyorsanız yapmanız gerekenleri açıklayacağız. Hadi, başlayalım.

Glukoz yüksekliği

glukoz nedir - glukoz yüksekliği

Glukoz yüksekliği şikayetleriniz varsa, yani glukoz seviyeleriniz olması gerekenden yüksek ise, insülin kullanımı glukoz seviyenizi düşürmenize yardımcı olacaktır. Diyabet rahatsızlığı ile mücadele eden kişilerin, sentetik insülin kullanması yüksek kan şekeri seviyelerinin bir sonucudur ve oldukça önem arz etmektedir. Diyabet hastası değilseniz ve glukoz seviyeleriniz anlık olarak yükselmiş ise, fiziksel aktivite glukoz yüksekliği durumundan kurtulmanıza yardımcı olacaktır. Çok ağır olmayan egzersizler, yürüyüşler ve bisiklet sürüşleri bunun için idealdir.

Glukoz düşüklüğü

Glukoz seviyeniz eğer 70 mg/dL’nin altına düşerse, bu oran oldukça düşük ve tehlikeli olarak nitelendirilmektedir. Bu durumun tıptaki adı ise Hipoglisemi adı verilen bir rahatsızlıktır. Hipoglisemi kontrol altına alınmadığı ve tedavi edilmediği takdirde oldukça ciddi sağlık problemleri yaşanmasına neden olabilir.

Diyabet rahatsızlığı ile mücadele halinde olan kişiler, kullanması gereken ilaçları kullanmadığında veya kullanmayı unuttuklarında Hipoglisemi rahatsızlığı baş gösterebilir. Glukoz düşüklüğü ile karşı karşıya kaldığınız durumlarda yemek yemek ya da 1 ila 1,5 bardak kadar su içmek glukoz düşüklüğü durumundan çıkmanıza yardımcı olabilir. Şeker hastalığı ile mücadele insanlar böyle durumlarda eczanelerde reçetesiz olarak satılan şeker haplarından bulundurmaktadırlar.

Glukoz düşüklüğü, yani düşük kan şekeri seviyeleri bilinç kaybı yaşanmasına sebebiyet verebilmektedir. Böyle bir durum ile karşı karşıya kalındığında derhal acil tıbbi yardım istenmelidir.

İlginizi çekebilir: Demir bağlama kapasitesi nedir? Demir bağlamanın yüksek olması

Hipoglisemi nedir?

hipoglisemi nedir

Hipoglisemi kanımızdaki şeker seviyeleri çok düşük olduğunda ortaya çıkan bir durumdur. Birçok kişi, hipoglisemi‘yi, sadece diyabetlilerde görülen bir şey olarak düşünür. Bunun aksine, hipoglisemi aynı zamanda şeker hastalığı olmayan kişilerde de görülebilen bir rahatsızlıktır.

Hipoglisemi, kan dolaşımımızda çok yüksek seviyelerde şeker görüldüğü zaman baş gösteren hiperglisemiden tamamen farklıdır. Hipoglisemi, vücudun çok fazla insülin üretmesi durumunda diyabet rahatsızlığı ile mücadele eden kişilerde görülebilir. İnsülin şekeri parçalayan, enerji için kullanabileceğiniz bir hormondur. Ayrıca şeker hastalığınız varsa ve çok fazla insülin alırsanız, hipoglisemi rahatsızlığı ile karşı karşıya kalabilirsiniz.

Hipoglisemi belirtileri nelerdir?

Hipoglisemi rahatsızlığı pek çok farklı belirti ile kendisini gösterebilir. Hipoglisemi rahatsızlığının en yaygın belirtileri şunlardır:

  • Aşırı açlık hissetme durumu
  • Baş dönmesi
  • Zihin bulanıklığı
  • Baş ağrısı
  • Yoğunlaşma da ve konsantre olmakta güçlük çekmek
  • Kişilik değişiklikleri
  • Sallanmak
  • Aşırı terlemek

Yukarıda belirtmiş olduğumuz belirtilerden herhangi birine sahip değilseniz bile hipoglisemi rahatsızlığına yakalanmış olma ihtimaliniz vardır.

Hipoglisemi nasıl tedavi edilir?

glukoz nedir - hipoglisemi

Hipoglisemi nedir sorusunun yanıtını verdikten sonra içeriğimize hipoglisemi nasıl tedavi edilir sorusunun yanıtı ile davam ediyoruz.

Glukoz nedir sorusundan başlayarak hipoglisemiye kadar geldiğimiz içeriğimizin önemli bir parçası olan hipoglisemi rahatsızlığının tedavisi sizler için oldukça önemlidir.

Hipoglisemi rahatsızlığı yaşayan birinin en doğru tedavi yöntemini belirlemesi konusunda doktoru kadar yardımcı olabilecek başka kimse yoktur. Doktorunuz ile durumunuz hakkında konuaşrak uzun vadeli tedavi planlamaları yapabilir ve hipoglisemi rahatsızlığınızın sebebini belirleyebilirsiniz.

Ancak en hızlı müdahale yöntemi glukoz almaktır. Glukoz kan şekeri düzeyinizi arttırmanıza yardımcı olacak bir unsurdur. Glukoz elde etmenin en ideal ve kolay yolu 20 gram kadar karbonhidrat tüketmektir.

Ayrıca portakal suyu gibi meyve suları da kan şekerinizi yükseltmek için glukoz elde etmenin başka bir pratik yoludur. Kısa vadede bu bahsetmiş olduğumuz hızlı alınabilen glukozlar kan şekerinizi yükseltmeye yardımcı olsa da dengeli kan şekeri düzeylerini düzenlemek ve korumak için kepekli tahıllar tüketmeye özen göstermelisiniz.

Düzensiz glukoz seviyeleri nelere sebep olur?

Glukoz nedir sorusuna bağlı olarak gelişen içeriğimizin bu kısmında ise glukoz seviyelerini bir türlü düzene sokamayan kişilerin karşılaşabileceği sağlık sorunlarını ve yaşayabilecekleri olumsuzlukları ele alacağız.

Glukoz seviyelerini bir düzene sokma konusunda siz de başarısız olduysanız ve sürekli olarak değişim gösteren glukoz seviyeleriniz varsa oldukça dikkatli olmak ve bir önce düzene sokmak zorundasınızdır. Aksi takdirde aşağıda belirtilen sağlık sorunları ile karşı karşıya kalmanız mümkün olabilir:

  • Nöropati
  • Körlük ya da geçici körlük
  • Kalp hastalıkları
  • Cilt enfeksiyonları
  • Koma
  • Yoğun dehidrasyon
  • Eklemlerde ve özellikle de ayaklarda ağrılar ve sorunlar

Eğer siz de şeker hastalığının varlığından şüpheleniyorsanız, hızlı bir şekilde doktorunuza görünüp gerekli kontrolleri yaptırmalısınız. Glukoz nedir sorusunu soran her birey böyle bir durumdan şüphelendiği için ya da karşılaştığı için sormaktadır. Bu yüzden de önlem almadan geçiştirmek bir hata olacaktır.

Neredeyse tüm hastalıklarda olduğu gibi glukoz seviyeleri ile ilgili yaşanan sorunları da, yani glukoz yüksekliği ve glukoz düşüklüğü durumlarını da erken teşhis edebildiğiniz takdirde çözüme ve sağlığınıza kavuşmanız yüksek bir ihtimaldir. Ayrıca düzenli olarak yapılan egzersizler ve sağlıklı bir beslenme programı bu tip rahatsızlığa yakalanma olasılığınızı da fazlasıyla azaltacaktır.

Hba1c nedir?

hba1c testi - hba1c nedir

Hba1c nedir sorusu da glukoz nedir sorusu gibi oldukça önemli bir sorudur ve glukoz nedir sorusuna bağlı olarak gelişen, cevaplanması gereken bir sorudur. İçeriğimizin bu kısmında hba1c nedir sorusunun yanıtını kısa bir şekilde vereceğiz.

Hba1c, diyabet rahatsızlığına tanı konulabilmesi amacı ile 3 aylık bir süre boyunca kanınızdaki glukoz seviyelerini ölçmek için uygulanan bir test yöntemidir. İçeriğimizin glukoz nedir kısmında açıkladığımız “finger prick” testi ile glukoz seviyelerinizi ölçmek her ne kadar kolay ve pratik olsa da hba1c testi, kan şekeri düzeylerinizin uzun vadede kontrol edilebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Hba1c nedir sorusunun yanıtı bu şekildedir.

Hba1c hakkında bazı bilgiler

Hba1c, diyabet rahatsızlığı ile mücadele eden kişiler açısından oldukça fazla önem arz etmektedir.

Hba1c testi, glukoz maddesinin kırmızı kan hücrelerinde bulunan proteinlere bağlandığı zaman meydana gelen glikat hemoglobin ölçümünü yapmaya yarayan bir testtir.

Hba1c testi sonuçlarının %6,5 seviyelerinde veya daha üzerinde olması halinde diyabet başlangıcı tanısı konulmaktadır.

Diyabet rahatsızlığının oluşumu için tehlikeli sınır olarak kabul edilen sınır %5,7-6,4 hba1c testi oranıdır.

Hba1c testi %5,7’nin altında bir sonuç gösteriyorsa, bu sağlıklı kan şekeri seviyelerini ifade etmektedir.

Hba1c testi haftalar önceki kan şekeri seviyeleriniz ile doğrudan bağlantılı sonuçları göstermektedir. Ayrıca hba1c testi klinik deneme verileri kullanılarak test edilmiş ve bir standardizasyona uğratılmış oldukça güvenilir bir testtir.

Glukoz nedir sorusu ile başladığımız içeriğimiz sizler için tam bir diyabet ve kan şekeri rehberi haline bürünüp son bulmuştur.  Glukoz yüksekliği, glukoz düşüklüğü, hba1c, açlık kan şekeri (akş) ve hipoglisemi gibi fazlasıyla merak edilen konulara değindiğimiz içeriğimiz umarız sizin için faydalı olmuştur. Lütfen yorum ve görüşlerinizi aşağıda bulunan yorum kısmında bizimle paylaşmayı unutmayın. Sağlıklı yaşamlar!

Mail Bültenimize Katılın

Size özel fırsatlardan ve içeriklerimizden haberdar olun.

Aramıza hoşgeldiniz.

Bir şeyler ters gitti.

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

+1
Tweet
Share
Share
Pin