Uyku düzeni oluşturulması ve iyi bir uyku sağlığınız için inanılmaz derecede önemlidir. Buna ek olarak iyi bir uyku düzeni de sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz yapmak kadar önemli bir yere sahiptir. Günümüzde insanlar geçmişte olduğundan çok daha az uyumaktadırlar ve aynı şekilde uyku kalitesi ve uyku düzenleri de bozulmuş durumdadır. Biz de sizlere bu yazımızda uyku düzeni ve uyku düzeninin önemi hakkında bilgiler vereceğiz. Ayrıca içeriğimizin devamında uyku getiren şeyler, uyku problemi çözümü, sürekli uyuma isteği, uyku sorunu ve de çok uyumak gibi konu başlıklarına da değineceğiz. İşte uyku düzeni nasıl sağlanır ve uyku düzeninin önemi nedir?

İlginizi çekebilir: Uyku ritüeli oluşturmanıza yardımcı olacak 10 ipucu

Uyku düzeni neden önemlidir?

1- Kötü bir uyku düzeni kilo almanıza neden olabilir

uyku düzeni - kilo alımı

Kötü bir uyku düzeni kilo alımıyla doğrudan bir ilişki içerisindedir. Düzensiz uyku üzerine sahip olan insanlar Düzenli uyku doğaya sahip olan insanlara göre daha fazla yağ oranına sahiptirler. Aslında uyku düzeni konusunda meydana gelen tüm olumsuzluklar obeziteyi etkileyen en önemli unsurlardan biridir. Yapılan bir araştırma sonucunda şu bulgulara rastlanmıştır: Düzensiz uyku düzeni olan çocuklarda ve yetişkinlerde obezite rahatsızlığına yakalanma riski %89 ve %55 daha fazladır.

Uyku problemi yaşayan insanların kilo alma eğilimi hormonların düzensiz salgılanmasından ve egzersiz yapma motivasyonunun bir türlü kazanılamamasından dolayı gerçekleşmektedir. Eğer kilo vermeye çalışan biri iseniz uyku problemi hakkındaki sorunları bir an önce çözmeniz ve sağlıklı bir uyku düzeni oluşturmanız gerekmektedir.

2- Uyku düzeni sağlıklı olan kişiler daha az kalori tüketir

uyku düzeni - kalori alımı

Uyku düzeni hakkında yapılan araştırmalar iyi bir uyku düzeninden yoksun kişilerin daha kabarık bir iştahı olduğunu ve daha fazla kalori tüketme eyleminde olduğunu göstermiştir. Uyku eksikliği iştah ormanlarındaki günlük dalgalanmaları olumsuz yönde etkiler ve iştah artışı meydana getirmektedir.

3- İyi bir uyku düzeni konsantrasyonu ve verimliliği arttırır

uyku düzeni - verimlilik

Uyku ve beyin fonksiyonları arasında doğrudan bir ilişki vardır. Bazı beyin fonksiyonları doğrudan iyi bir uyku ve uyku düzeni ile ilişkilidir ve işleyişinin kalitesini fazlasıyla etkilemektedir. Bu beyin fonksiyonlarının başında bilişsel fonksiyon, konsantrasyon, üretkenlik, verimlilik ve performans gibi fonksiyonlar vardır.

Bu bahsedilen beyin fonksiyonlarının tamamı, uyku sorunu yaşayan insanlarda olumsuz yönde etkilenmektedir. Az uyuyabilme, uyku düzensizliği gibi sorunlarda yaşanan beyin fonksiyonlarındaki olumsuz durumların gösterdiği etki ile alkol zehirlenmesi yaşayan kişinin beyin fonksiyonlarında meydana gelen olumsuzluklar neredeyse tamamen aynıdır. Bu da uyku düzeni ve yeterli uykunun ne derece önemli olduğunu vurgulayan bir araştırma sonucudur.

4- İyi bir uyku düzeni fiziksel performansı üst seviyeye taşır

uyku düzeni - fiziksel performans

Yapılan birçok araştırma göstermiştir ki, düzenli ve yeterli uyku atletik performansı olumlu yönde etkileyen bir etkendir. Yapılan bu araştırmalardan birinin gönüllüleri profesyonel basketbol oyuncularıdır. Yeterli uyuyan ve düzensiz uyuyan sporcuların karşılaştırıldığı araştırmada, yeterli eviyede uyuyan sporcuların karar verme yetisinde, tepki sürelerinde ve hızlarında artış olduğu tespit edilmiştir.

Uyku sorunu yaşayan kadınlar üzerinde de yapılan bir dizi araştırma sonucunda şu sonuca varılmıştır; Uyku problemi yaşayan ve uyku düzeni oturtma konusunda sıkıntı çeken 2800 kadından tamamının anlama kabiliyeti, kavrama yeteneği, düşünme becerisi ve yürüme gibi yetilerinde yavaşlıklar meydana geldiği gözlemlenmiştir.

5- Uyku düzeni olmayan kişilerin kalp krizi ve felç geçirme riskleri daha fazladır

uyku düzeni - kalp krizi

İnsan sağlığı üzerinde en etkili olan faktörlerin başında uyku kalitesi ve düzenli uyku gelmektedir. Uyku kalitesi ve düzenli uyku birçok kronik hastalığın oluşumunu engellemektedir. Bu kronik hastalıklardan, uyku kalitesinden en fazla etkilenen ve riskli sınıfta bulunan hastalıkların başında kalp krizi ve felç hastalığı gelmektedir.

Konu hakkında yapılan birçok çalışmanın sonuçları bizlere göstermiştir ki, gecelik en az 7-8 saatlik bir uyku kalp krizi ve felç geçirme riskini önemli oranda azaltmaktadır. Bu da uyku düzeni ve uyku kalitesinin insan sağlığına nasıl doğrudan etki ettiğinin en önemli bulgularından biridir.

6- Dip 2 diyabet ve glikoz metabolizması da uykudan etkilenir

uyku düzeni - diyabet

Deneyler sonucunda elde edilen verilere göre uyku düzeni oturmamış kişilerde ve uyku sorunu yaşayan kişilerde kan şekeri olumsuz yönde etkilenmiştir. Aynı zamanda bu kişilerin insülin duyarlılığı da azalmıştır.

Gençler üzerinde yapılan bir çalışmanın sonucuna göre, yaklaşık bir hafta boyunca gece uykusunu 4 saatle kısıtlarsanız, bir haftanın sonunda diyabet öncesi riskleri taşımaya başladığınız gözlemlenir. Aynı şekilde diyabetin erken belirtileri de bu süre içerisinde görülmeye başlanır.

Dip 2 diyabete yakalanmamak ve bu hastalıktan uzak durmak istiyorsanız, ilk yapmanız gereken şey günde 6 saatten az uyumamaktır.

7- Uyku sorunu yaşayan kişiler depresyona girerler

uyku düzeni - depresyon

Depresyon ve anksiyete gibi psikolojik rahatsızlıklar yaşayan kişiler genellikle uyku problemi yaşayan, uyku sorunu olup da çözememiş ve uyku düzeni oturtamamış kişilerdir.

Yapılan araştırmalar ve anketler sonucunda depresyon rahatsızlığı ile mücadele eden 100 kişiden 90’ı uyku sorunu yaşadığını ve bir uyku düzeni oluşturamadığını belirtmiştir. Aynı zamanda uyku problemleri ve kalitesiz uyku kişinin kendini öldürme isteğini arttıran, kanıtlanmış bir diğer eğilimdir.

8- Uyku bağışıklık sisteminizi kuvvetlendirir

uyku düzeni - bağışıklık sistemi

Uzun zamandır oturtmuş olduğunuz uyku düzeninizde meydana gelecek olan kısa dönemli bir uyku düzensizliği ve normalde uyuduğunuzdan daha az uyumak, bağışıklık sisteminize olumsuz yansır ve bağışıklık sisteminizi güçsüzleştirir.

Bu kış aylarında sürekli nezle, grip ve soğuk algınlığından şikayet eden insanların ortak noktalarından biridir. Bu kişiler genellikle günlük 6 saat veya daha az uyuyan kişilerdir. Bu sebepten ötürü bu mikroplara yakalanma riskleri daha da artmaktadır. Çünkü bağışıklık sistemleri, az uyumalarından ötürü mikroplarla savaşacak güçte değildir ve teslim olur. Bu yüzden kış aylarında en az 8 saatlik gece uykusu çekmek oldukça önem arz etmektedir.

9- Gereğinden az uyumak inflamasyon artışını tetikler

uyku düzeni - iltihaplanma

İnflamasyon artışı, vücuttaki iltihap oranının artması anlamına gelmektedir ve bu da birçok rahatsızlığı tetikleyen olumsuz bir faktördür. Uyku kaybı, vücuttaki iltihap oranının artmasına ve yaşanan hücre hasarlarının önlenememesine neden olur.

Uyku problemleri ile yaşanan uyku kaybı, iltihaplı sindirim sistemi rahatsızlıklarının yaşanmasında ve tedavi sürelerinin oldukça fazla şekilde uzamasına neden olan en etkili faktörlerin başında gelmektedir.

10- Uyku problemi sosyal yaşantınızı ve insan ilişkilerinizi olumsuz etkiler

uyku düzeni - sosyal yaşantı

Yaşanan uyku sorunları, uyuma zorlukları ve bunlara bağlı olarak gelişen uyku kaybı, sosyal yaşantımızı oldukça olumsuz bir şekilde etkiler. İkili ilişkilerimize negatif bir şekilde yansıyan bu durum, iletişim kurma becerimizi da büyük oranda azaltır.

Uyku kaybı yaşayan kişilerin, agresif, saldırgan, anlayışsız ve hoşgörüsüz duygu durumlarında oldukları yapılan birçok bilimsel araştırma ile ispatlanmıştır.

Belli bir uyku düzeni olan kişiler ise duygusal zekâlarına daha hâkim ve ikili ilişkiler konusundaki becerilerini daha iyi kullanan kişiler olarak bu çalışmalarda karşımıza çıkmıştır.

Düzensiz uykunun sebepleri nelerdir?

uyku problemi nedir - düzensiz uyku neden olur

Düzensiz uykunun temel sebepleri arasında başı çekenlerden biri uyanık hal durumunu ve dinlenme durumunu düzenleyen sirkardiyen ritminin yok denebilecek kadar az olmasıdır.

Araştırmalar sonucunda görülmüştür ki, eğer bir uyku düzeniniz yoksa uyku halinin ve uyanıklık halinin bir dengesizlik içerisinde olması oldukça muhtemeldir.

Yaşınız ilerledikçe bu düzensizlik artış gösterme eğilimindedir ve yaşamış olduğunuz duygu durumu değişimleri ve psikolojik sıkıntılar bu düzensizliğin artmasında etkili faktörlerden biridir.

Uyku ve uyanıklık arasındaki düzensizliğin en temel nedenlerinden biri de yaptığınız iş olabileceği gibi farklı zaman dilimleri arasında seyahat etme sıklığınız da bu durumun gelişmesine neden olabilmektedir.

Uyku düzeni oluşturmak için ne yapmalısınız?

uyku düzeni oluşturmak için

Aslında uyku düzensizliğinin tek ve net bir tedavisi olmadığı gibi bu yöntemleri uygulayarak uyku düzensizliği problemini aşabilirsiniz diyebileceğimiz bir tedavisi de yoktur. Ancak kontrol altına alınabilir ve bunu yapmak için birkaç ipucu vardır. Çeşitli terapiler ve hayat tarzınızda gerçekleştireceğiniz küçük değişiklikler uyku düzeni oluşturmanız noktasında sizlere yardımcı olabilir. Uyku düzeni oluşturmak için uygulayabileceğiniz yöntemlerden bazıları şunlardır:

İlgili içerik: Uykuya nasıl hızlı dalınır ?

  • Işığa maruz kalma oranınızı azaltın: Özellikle geceleri televizyon veya bilgisayarlardan gelen mavi ışığa maruz kalma durumu uyku düzensizliği oluşmasındaki en etkili nedenlerden biridir. Uyku düzensizliğinizi kontrol etmek ve bir uyku düzeni oluşturmak için atmanız gereken ilk adım bu cihazlardan gelen mavi ışık adı verilen ışıklara maruz kalma oranınızı azaltmaktır.
  • Melatonin takviyesi alın.
  • Gün boyunca daha fazla aktivite ile ilgilenin: Bu bir yemeğe katılmak, bir tiyatroya gitmek, spor salonuna yazılmak veya yürüyüşe çıkmak gibi bir aktivite olabilir.
  • Uyuyacağınız yeri cezp edici bir yer haline getirin: Bir an önce yatağa girip rahatlamak isteyeceğiniz bir yatak odasına sahip olmak uyku düzenini oluşturmanız açısından önemlidir.
  • Uyuyacağınız yerdeki gürültüyü mümkün olan maksimum seviyede azaltın: Tamamen sessiz ve sakin bir ortamda uykuya dalmanız çok daha kolay olacaktır.

Uyku getiren şeyler nelerdir? Uykuya dalmayı kolaylaştıracak yiyecekler

uyku getiren şeyler

Yatmadan yarım saat önce yiyeceğiniz bazı yiyecekler, uyku getiren şeyler arasındadır. Bu yiyecekler uykuya dalmanızı kolaylaştıracaktır. İşte, yatmadan önce yiyebileceğiniz uyku getiren yiyecekler:

İlgili içerik: Uyku probleminizi çözmenize yardımcı olacak 6 yiyecek

  • Fıstık ezmesi ve yarım muz yiyebilirsiniz
  • Yarım elma ve badem ezmesi uykuya dalmanızı kolaylaştırır
  • Küçük peynir ve avokado quesadilla
  • Bir avuç kaju fıstığı
  • Bir avuç kuru erik veya incir
  • Orta boy bardakta ılık bir süt
  • Küçük bir kâse yoğurt ve yaban mersini
  • Küçük kâse sıcak çorba
  • Bir yumurtadan yapılmış omlet
  • Küçük bir paket kraker

Sürekli uyuma isteği neden olur?

sürekli uyuma isteği

Bazen iş yerindeyken, arkadaş ortamındayken, arabadayken veya yolculuk yaparken karşı konulamaz ve ağır basan bir uyku haline bürünülür. Buna halk arasında sürekli uyuma isteği denmektedir. Peki, sürekli uyuma istediği nedir ve neden olur? İşte, sürekli uyuma isteği olmasının nedenleri:

  • Uyku apnesi: Uyku apnesi hava alma yollarında meydana gelen bir tıkanmanın sonucunda ortaya çıkar. Beyin, merkezi solunumu kontrol eden kaslara sinyal gönderemediğinde oraya çıkar.
  • Nörkolepsi: Nörkolepsi bir uyku bozukluğu hastalığıdır. Uyku ataklarına neden olan nörkolepsi, kontrol edilemez olan kısa süreli uykuya dalmalara neden olmaktadır.
  • Depresyon: Üzüntü, sıkıntı, stres, kaygı ve umutsuzluk gibi yaşanan duygusal sorunlar vücut enerjisinin düşmesine ve uyku haline girilmesine yol açar.

Leave a Reply

Your email address will not be published.