Gluten hassasiyeti nedir sorusunu birçok kişinin aklını kurcalayan bir sorudur. Bizde yasam.io ekibi olarak sizlere bu sorunun yanıtını vermeye çalıştık. Birçok kişi gluten veya buğdaydan kaynaklı sindirim ve sağlık sorunlarıyla karşılaşır. Siz veya çocuğunuz glutene ya da buğdaya karşı hoşgörüsüzlük yaşıyorsanız, neler olup bittiğini açıklayan üç farklı tıbbi durum vardır: çölyak hastalığı, buğday alerjisi veya çölyak dışı gluten duyarlılığı.

Gluten, buğday, arpa ve çavdarın bir proteinidir. Buğday, ekmek, makarnalar ve tahıl maddelerinde kullanılan bir tahıldır. Buğday genellikle çorba ve salata sosları gibi gıdalarda da görülür. Arpa bira ve malt içeren gıdalarda da bulunur. Çavdar çoğunlukla çavdar ekmeği, çavdar birası ve bazı tahıllarda bulunur.

Çölyak hastalığının, buğday alerjisinin veya gluten hassasiyetinin ortak belirtilerini ve nedenlerini öğrenmek için içeriğimizi okumaya devam edin, böylece bu koşullardan hangilerine sahip olabileceğinizi anlayabilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Wellness nedir ?

Gluten hassasiyeti nedir ve semptomları nelerdir?

Gluten hassasiyeti denince akla gelen ilk besin buğdaydır. Buğday Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk sekiz gıda allerjenlerinden biridir. Bir buğday alerjisi, buğdayda bulunan, gluteni kapsayan ancak bunlarla sınırlı olmayan proteinlerin herhangi birine karşı bir bağışıklık tepkisidir. Çocuklarda daha sık görülür. Buğday alerjisi olan çocukların yaklaşık yüzde 65’i 12 yaşına kadar olan çocuklardır.

Gluten hassasiyeti belirtileri ve buğday alerjisi belirtileri şunlardır:

  • Mide bulantısı ve kusma
  • İshal
  • Ağız ve boğaz rahatsızlığı
  • Kızarıklıklar
  • Burun tıkanıklığı
  • Göz iritasyonu
  • Solunum zorluğu

Bir buğday alerjisine ilişkin belirtiler genellikle buğdayı tükettikten birkaç dakika içinde başlayacaktır. Ancak, iki saat sonra da başlayabilirler.

Bir buğday alerjisi semptomları nadiren de olsa hayati tehdit oluşturabilir. Anafilâksi olarak bilinen ciddi nefes darlığı bazen ortaya çıkabilir. Bir buğday alerjisi teşhisi konulduğunda, doktorunuz muhtemelen bir epinefrin oto-enjektörü (EpiPen gibi) reçete eder. Bunu yanlışlıkla buğday yerseniz anafilâksiyi önlemek için kullanabilirsiniz.

Buğday alerjisi olan bir kişi, arpa veya çavdar gibi diğer tahıllara alerjik olabilir.

Çölyak hastalığının belirtileri

Gluten hassasiyeti nedir sorusuna yanıt verirken, ona çok benzeyen bir hastalığı da es geçemeyiz. Bu rahatsızlığın adı Çölyak hastalığıdır. Çölyak hastalığı bağışıklık sisteminizin gluten için anormal tepki veren bir otoimmün bozukluktur. Gluten buğday, arpa ve çavdarın içinde bulunur. Çölyak hastalığınız varsa, gluteni yemek, bağışıklık sisteminizin villus’u yok etmesine neden olacaktır. Bunlar, ince bağırsağınızın besinleri emmekten sorumlu parmak benzeri parçalarıdır.

Sağlıklı villus olmadan, ihtiyacınız olan beslenmeyi elde edemezsiniz. Bu yetersiz beslenmeye neden olabilir. Çölyak hastalığı, kalıcı bağırsak hasarı da dâhil olmak üzere ciddi sağlık sonuçları doğurabilir.

Yetişkinler ve çocuklar genellikle çölyak hastalığı nedeniyle farklı belirtiler gösterirler. Çocuklar sıklıkla sindirim bozukluğu belirtileri gösterirler. Bunlar arasında şunlar olabilir:

  • Karın şişkinliği ve gaz
  • Kronik ishal
  • Kabızlık solgun, kokulu dışkı
  • Karın ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma

Büyüme ve gelişmenin kritik yıllarındabesin maddelerini emme başarısızlığı, diğer sağlık sorunlarına yol açabilir. Bunlar arasında şunlar olabilir:

  • Bebeklerde gelişme başarısızlığı
  • Ergenlik çağında gecikmiş ergenlik
  • Kısa boy
  • Duygu durumda sinirlilik
  • Kilo kaybı
  • Diş minesinde kusurlar

Çölyak hastalığı olan yetişkinler de sindirim bozukluğu belirtilerine sahip olabilirler. Bununla birlikte, yetişkinlerin şikâyet etme olasılığı yüksek olan rahatsızlıklar şunlardır:

  • Yorgunluk
  • Anemi
  • Depresyon ve kaygı
  • Osteoporoz
  • Eklem ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Ağızda ağrıyan yaralar
  • Kısırlık veya sık sık yapılan düşükler
  • Adet dönemlerinin kaçması
  • Eller ve ayaklarda karıncalanma

Yetişkinlerde çölyak hastalığının tanınması zor olabilir, çünkü semptomları genellikle geneldir. Diğer birçok kronik koşullarla örtüşürler.

Çölyak dışı gluten hassasiyeti belirtileri nelerdir?

Çölyak hastalığı olmayan ve buğday için alerjik olmayan insanlarda semptomlara neden olan bir glutene bağlı kanıtlar vardır. Araştırmacılar NCGS olarak bilinen bu durumun biyolojik sebebini hala keşfetmeye çalışıyorlar.

NCGS ile sizi teşhis edebilecek bir test yok. Gluten yedikten sonra semptomlar yaşayan insanlarda teşhis edilir ancak buğday alerjisi ve çölyak hastalığı için negatif test yapılır. Gluten tükettikten sonra doktorlara hoş olmayan semptomlar bildirdikçe, araştırmacılar NCGS’nin (Çölyak dışı gluten hassasiyeti) daha iyi anlaşılabilmesi için bu koşulları karakterize etmeye çalışmaktadırlar.

Çölyak dışı gluten hassasiyetinin en yaygın belirtileri şunlardır:

  • Zihinsel yorgunluk, “beyin sisi” olarak da bilinir
  • Yorgunluk
  • Gaz, şişkinlik ve karın ağrısı
  • Baş ağrısı

NCGS için herhangi bir laboratuar testi bulunmadığından, doktorunuz sizi NCGS ile teşhis etmek için belirtilerinizle gluteniniz arasında açık bir bağlantı kurmak isteyecektir. Gluten’in sorunlarınızın nedeni olduğunu belirlemek için sizden bir yiyecek ve semptom defteri tutmanızı isteyebilirler. Bu sebeple, testleriniz buğday alerjisi ve çölyak hastalığı için normale döndükten sonra doktorunuz size glutensiz bir diyet başlatmanızı önerir. Otoimmün bozukluklar ile gluten duyarlılığı arasında bir ilgileşim vardır.

Ne zaman bir doktora görünmelidir?

Gluten hassasiyeti nedir sorusunun yanıtını verdiğimiz içeriğimizde son olarak ne zaman bir doktora görünmeniz gerektiğine değineceğiz. Gluten veya buğday ile ilgili bir durumdan muzdarip olabileceğinizi düşünüyorsanız, kendinizi teşhis etmeden veya kendi başınıza herhangi bir tedaviye başlamadan önce doktorunuzla konuşmanız önemlidir. Bir alerjist veya gastroenterolog size test yapıp tanı koymanıza yardımcı olabilir.

Çölyak hastalığını gidermek için bir doktora görünmek özellikle önemlidir. Çölyak hastalığı, özellikle çocuklarda ciddi sağlık komplikasyonlarına yol açabilir.

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.